Due documenti che riguardano Angelo Miani e Comacchio

(da Brunelli 2010)
cf. foto degli originali

(ASve, Memoriali, c. 10r)
(ASve, Memoriali, cc. 66v, 67rv)

------------------------------------------------

(ASve, Memoriali, c. 10r)

PRIVILEGIUM COMACLENSIUM

Ioannes Mocenigo Dei gratia Dux Venetiarum etc.
Universi set singulis. Ad quos presentes advenerint salutem.
Cum Homines et Universitas Terrae Comacli: suppositi Duci Herculi Estensi cognoverint se gravato set penitus destructos propter praesens bellum, ob tyrannidem ipsius Ducis Ferrariae, ut devotissimi et fedelissimi status nostri venerunt ad devotionem nostram, fidelitatem quoque juraverint prelibato Dominio in minibus Nobilis viri Angeli Aemiliani Capitanei Barcharum Riperiae Marchiae, supplicaveruntque, ut infrascripta Capitula confirmare dignaremur. Quorum supplicationem annuentes respondimus.
Et primo petunt:
Che la Sub. V. se degni cum autorità del suo Ex.so Consejo di X confirmar per autentico privilegio tuti i Capitoli a loro promessi. Et in super concederli exemptione, reale et personale per anni vinti continui.
Respondetur quod omnes illi qui venierint et firmiter habitaverint in Comaclo sint exempti per annos duodecim ab omni angaria , reali et personali.
Item che le Entrate del Comun, che sono ducati circa CCL, quelle siano liberamente relaxate, et quelle possino dispensar in reparation et fortificationie dela terra.
Respondetur. Fiat ut petunt.
Item acquistando la prefata Ill.ma S.ria v.ra le terre et ville, dove li Cittadini de Comachio hano le sue possessione et beni, quelle siano liberamente restituite: et siano de quelli exempti da ogni gravezza, come possessione de venitiani.
Respondetur: Fiat ut petitur.
Item, che tute le valle de’ Comachio, siano affictade a loro de’ Comachio, et siano loro preferiti a tuti laltri, né possano esser affictate ad altri pagando loro li afficti debiti. Et che siano liberati da tute le male usanze et usure poste sopra dicte valle, aziò loro conoscano in tuto esser liberati da tirannia.
Respondetur: ut in aliis Capitulis.
Quae omnia volumes observari inviolabiliter.
Datum in nostro Palatio, die X Junii MCCCCLXXXII.

--------------------------------------------

(ASve, Memoriali, cc. 66v, 67rv)

PRIVILEGIUM COMACLI
 
Joannes Mocenigo Dei gratina Dux Venetiarum, etc.
Universis et singulis, tam presentibus quam futuris presens nostrum privilegium inspecturis notum esse volumus.
Quod adeuntibus presentiam nostrum nostrique Dominii Egregiis fidelibus nostris Martino dela Tinta, Antonio de Thomasiis et Marsilio de Thomasiis, nuncios et oratoribus fidelium comunitatis et hominum civitatis nostrae Comacli, ad fidem et devotionem nostrum nuper devenutae:
Porrexerunt nobis infrascriptas supplications et Capitula, ad quorum quodlibet cum nostro Collegio ex auctoritate Consilii nostril Rogatorum respondimus prout inferius continetur.
Quorum quidem Capitulorum porrectoum et responsionum per nos factarum tenor talis est vdelicet:
In Christi nominee. Amen.
Anno nativitatis  eiusdem M.mo CCCC.mo LXXX.mo secundo Indictione XV.ma tempore Pontificatus santissimi in Cristo pontifici set Domini Domini Sixti divina providentia papae Quarti, die vero septimo mensis maii, venientes ad presentiam Mag.ci et Generosi Domini Angeli Emiliani Patricidi veneti degnissimi Capitanei Ripariarum Marchiae et Istriae cum  pro Ser.mo et excell.mo Ducali Dominio Venetiarum , existentis in Pado villa Sancti Adalberti  et cum prudens vir ser Martinus de la Tinta, Antonius filius ser Clementis de Thomasiis et Marsilius de dictis Thomasiis cives comaclenses, suo nomine et nomine ac vice comunitatis  et hominum civitatis Comacli, prefato Mag.co Capitaneo, nomine antedicti Ill.mi Ducalis Dominii Venetiarum, accpienti , cui inclito Ducali Dominio devotionem. Fidem et liberam servitutem et deditionem praefatae urbis Comacli, hominum et incolarum eiusdem , ex certa scientia, et vero, firmo et indubitato proposito. Nullo errore juris vel facti, dicti plene obtulerunt, omni meliori modo, via, jure, et forma, quibus magi set melius potuerunt et debuerunt, petendo infrasscripta capitula eis concedi, et observari per praefatum Ill um Ducale Dominium, in huiusmodi istius urbis acquisitione per privilegium spetiale ei set praefatae comiinitati perpetue valiturum.
Primo quod valles Comacli concedi et affictari debeant ipsis Comaclensibus pro illis locationibus et affictibus quibus ab aliis conducerentur. Et Ser.mum Ducale Dominium nostrum dictas valles ipsis hominibus locare teneatur et debeat illis conditionibus et modis, forma et pactis, quibus illas aliis in effectu concederet. Et ipsi Comaclenses sint anteriores et potiores et praeferantur favorabili et gratioso affectu, quibuscumque illas conducere volentibus.
Respondeatur quod fiat ut petitur dummodo inter eos non fiant conventiculae in fraudem.
Secundo quod omnibus et singulis hominibus et incolis praefatae civitatis Comacli dignetur praefata clementissima Dominatio v.ra indulgere, et suam gratiam illis impartiri et eos sub protectione sua recipere, et numero aliorum suorum fidelium aggregare. Et quod propter mutations et novitiates praetritas aliquis non mittaur in exilium.
Respondeatur quod fiat ut petitur.
Tertio quod placeat praefato Ill.mo Dicali Dominio et dignetur pro sua clementia de gratia speciali providere indemnitati ipsorum hominum et incolarum Comacli, et providere eis super restaurationem pro bonis et rebus ipsorum in territorium et districtum ferrariensem, sicut benignitati Ser.mi Dominii nostril magis meliusque videbitur et placuerit.
Respondeatur quod fiat ut petitur gratiose clementer et benigne.
Quarto quod pro victu et usu civtatis Comacli possunt et valent libere et expedite sine molestia undecumque conducere in ipsam urbem Comaclii: vinum, grassam et omnia necessaria ad eorum vitum, quoque ipsi Comaclenses libere possint et expedite navigare per mare et aquas dulces ad eorum commodum et utilitatem, cum rebus et mercantiis suis, cum eorum barcis et navigiis quocumque voluerint, pro usu et victu praefatae civitatis Comacli et hominum contraiis non obstantibus quibuscumque, salvis tamen et reservatis vetitis rebus extra culfum absportatis.
Respondeatur quod fiat ut petitur de rebus pro eorum victu et usu tantum.
Quinto supplicatur humiliter et devote praefato Ser.mo Dominio quod dignetur pro sua naturali clementia et testimonio fidei et devotionis dictorum hominum et caeterorum exemplo aliquo favorabili privilegio de gratia spetiali ipsos tre shomines decorare prosegui et amplificare. Ita quod ipsis sit gaudio semper transivisse ad devotionem et fidem praefati EX.mi Ducalis Dominii et sub umbra eiusdem possint fideliter et quiete vivere et in negociis suis se exercere. Qui Mag.cus D. Capitaneus agens nomine et vice prefati Ill.mi Ducalis Dominii Venetiarum huiusmodi oblationem et devotionem fidem et Capitula acceptavit, et laudano et approbando benigne et et favorabiliter promittens quod praefatum Ill.mum Ducale Dominium ratificabit, et approbabit, concedet impartienter, attendet et observabit omnia et singola capitula suprascripta et abito cum eisdem hominibus colloquio et tractatu, praeparavit se ad dictam urbem suscipiendam, et die nono prefati mensis Maii, illam intravit. In ea quoque posuit vexillum Gloriosissimi evangelistae sancti Marci, mandans mihi notario infrascripto, ut de praemissis conficerem publicum Instrumentum.
Ad Quintum Capitulum respondeatur quod gratam et acceptam habentes eorum fidem et benemerita in statum nostrum, utque sentiant benignitatem et gratiam nostri Dominii. Sumus contenti illos accipere in fidelissimos cives nostros venetos intus, et extra. Sicque faciemus de caeteris omnibus, qui sponte , et ultro infra mensem reducentur ad devotionem nostri Dominii et venient ad firmiter habitandum in civitate nostra Comacli …
Ego Paternianus filius q. Johannis de Aldrophetis, civis Ravennae, publicus Imperiali auctoritate notarius, ac Judex ordinarius  praedictis omnibus et singulis praesense fui eaque rogatus scrivere scripsi. In quorum omnium fidem et testimonium me subscripsi.
Illustrissimo Principi et Ex.mo Ducali Dominio Venetiarum humiliter supplicatur nomine comunitatis et hominum civitatis Comacli: et habiandose loro spontaneamente sottoposti a lo Ill.mo Dominio nostro, et siandoli stà promesso per el Mag.co ms. Anzolo Miani capitanio de la riviera de la Marcha per nome de quello amplissime gratia conditione et capituli, la V.ra Clemen.ma Signoria:
Primo et ante omnia se degni in omnibus cum auctoritàdel suo Exc.mo Consejo di X confirmare per autentico privilegio tuti li capituli a loro promessi, et insuper per sua clementia et benignità concederli exemptione reale et personale per anni XX continui.
Respondeatur quod omnes illi qui venerunt et firmiter habiteverunt in civitate Comacli sint exempti per annos XII ab omni angaria reali et personali.
Item de le intrade del comun che sono cerca ducati CCL.ta, quelli siano liberamente relaxati, et quelli possino dispensar in reparatione et fortificatione de la terra.
Respondeatur quod fiat ut petitur.
Item acquistando la prefata Ill.ma S.ria le terre et ville dove li cittadini de Comachio hano le sue possessione t beni, quelle siano liberamente restituite, et siano de quelle exempti da ogni gravezza, come possessione de veneziani .
Respondeatur quod fiat ut petitur.
Item che tute le valle de Comachio siano affitade a loro de Comachio, et siano loro preferiti a tutti li altri, né possano esser affittade ad altri pagando loro laffitti debiti, et che sian liberaddi da tutte le male usanze, et usure poste sopra dicte valle azò loro conoscano in tutto esser liberadi da la tirannia, ala cui gratia humiliter se ricommandamo.
Respondeatur quod fiat ut petitur, dummodo inter eos non fiant conventiculae in fraudem, ut supra.
Quae omnia et singola praedictorum per nos concessa comunitati et hominibus antedictis volumus et mandamus, per universos potestates, capitaneos, Rectores et officiales nostros ad quos spectant, vel spectare poterint in futurum debere effectualiter et inviolabiliter observari, facientes istud nostrum privilegium in Cancellaria regiminis Comacli de verbo ad verbum ad futurorum memoriam registrari et registratum p.ntantibus restituì. In praemissorum autem fidem et evidentiam pleniorem , ipsum fieri iussimus et bulla nostra plumbea pendente muniri.
Datum in nostro Ducali Palatio die XI.mo Junii MCCCCLXXXII.